اتصالات گالوانیزه یکی از پرمصرفترین و مهمترین تجهیزات در صنعت تأسیسات و لولهکشی محسوب میشوند. این اتصالات به دلیل پوشش روی (Zinc) که روی سطح آنها قرار دارد، در برابر رطوبت، زنگزدگی و خوردگی مقاومت بسیار بالایی از خود نشان میدهند. همین ویژگی باعث شده است که در پروژههای ساختمانی، صنعتی، کشاورزی و حتی سیستمهای آبرسانی شهری، از اتصالات گالوانیزه بهطور گسترده استفاده شود.
اگرچه امروزه اتصالات از جنسهای مختلف مانند برنجی، مسی، PVC و مانیسمان در بازار موجود هستند، اما اتصالات گالوانیزه به دلیل دوام و مقرونبهصرفه بودن، جایگاه ویژهای بین مصرفکنندگان و مجریان پروژهها دارند. در این مقاله به بررسی بهترین انواع اتصالات گالوانیزه و ویژگیهای هر یک میپردازیم تا انتخاب دقیقتری برای پروژههای مختلف داشته باشید.
فرآیند گالوانیزه شدن و اهمیت آن
برای درک بهتر کیفیت اتصالات گالوانیزه، ابتدا باید با فرآیند گالوانیزه کردن آشنا شویم. گالوانیزه به معنای پوشاندن سطح فلز (معمولاً فولاد یا آهن) با یک لایه روی است. این کار معمولاً به روش گالوانیزه گرم انجام میشود که طی آن قطعه فلزی در وان مذاب روی غوطهور میشود.
ویژگیهای این فرآیند:
- ایجاد یک لایه محافظ در برابر رطوبت و عوامل محیطی
- افزایش مقاومت در برابر خوردگی و زنگزدگی
- بالا بردن طول عمر اتصالات تا چندین برابر در مقایسه با اتصالات معمولی
- مناسب بودن برای استفاده در محیطهای مرطوب و در تماس مستقیم با آب
این مزایا باعث شده است که اتصالات گالوانیزه در مقایسه با اتصالات سیاه یا چدنی، انتخابی مطمئنتر برای پروژههای حساس باشند.
دستهبندی کلی اتصالات گالوانیزه
اتصالات گالوانیزه را میتوان به چند دسته کلی تقسیم کرد:
- اتصالات دندهای (رزوهای):
- پرکاربردترین نوع اتصالات گالوانیزه که بهوسیله رزوه به لولهها متصل میشوند.
- نصب آسان و قابلیت باز و بسته شدن مجدد دارند.
- اتصالات جوشی:
- در برخی پروژهها برای اطمینان از آببندی کامل، از اتصالات جوشی گالوانیزه استفاده میشود.
- نسبت به اتصالات دندهای مقاومتر هستند.
- اتصالات پیچی:
- معمولاً در ابعاد کوچکتر و برای سیستمهایی که نیاز به باز شدن سریع دارند، به کار میروند.
رایجترین انواع اتصالات گالوانیزه
۱. زانو گالوانیزه
زانوها از پرمصرفترین اتصالات در لولهکشی محسوب میشوند و وظیفه تغییر جهت مسیر جریان سیال را دارند.
انواع زانو گالوانیزه:
- زانو ۹۰ درجه: تغییر مسیر لوله به اندازه یک زاویه قائم.
- زانو ۴۵ درجه: تغییر جهت ملایمتر برای کاهش فشار بر جریان.
- زانو روپیچ توپیچ: برای اتصال آسانتر لولهها در موارد خاص.
ویژگیها:
- مقاومت بالا در برابر فشار
- جلوگیری از نشت آب در تغییر مسیرها
- مناسب برای خطوط آبرسانی، گاز و سیستمهای گرمایشی
۲. سهراهی گالوانیزه
سهراهیها برای انشعابگیری از خط لوله اصلی به کار میروند.
انواع سهراهی:
- سهراهی مساوی: هر سه دهانه همقطر هستند.
- سهراهی تبدیلی: یک دهانه قطر متفاوتی نسبت به دو دهانه دیگر دارد.
- سهراهی کمر تلفنی: برای انشعابات خاص و زاویهدار استفاده میشود.
ویژگیها:
- ایجاد انشعاب بدون کاهش کیفیت جریان
- قابلیت استفاده در سیستمهای فشار بالا
- مقاومت عالی در برابر زنگزدگی
۳. بوشن گالوانیزه
بوشن برای اتصال دو لوله همقطر یا غیرهمقطر استفاده میشود.
انواع بوشن:
- بوشن ساده: برای اتصال دو لوله همقطر.
- بوشن روپیچ توپیچ: اتصال لولههای نر و ماده.
ویژگیها:
- نصب سریع و آسان
- استحکام بالا در برابر فشار
- استفاده گسترده در تأسیسات ساختمانی و صنعتی
۴. چهارراهی گالوانیزه
چهارراهیها برای تقسیم جریان به چهار مسیر مختلف به کار میروند.
ویژگیها:
- امکان ایجاد چندین انشعاب همزمان
- مناسب برای شبکههای پیچیده آبرسانی یا گازرسانی
- مقاومت بالا در برابر خوردگی
در این بخش با مفهوم اتصالات گالوانیزه، فرآیند گالوانیزه شدن و اهمیت آن در صنعت تأسیسات آشنا شدیم. همچنین به معرفی پرکاربردترین اتصالات شامل زانو، سهراهی، بوشن و چهارراهی پرداختیم. این اتصالات به دلیل استحکام بالا و مقاومت در برابر رطوبت، انتخابی مطمئن برای پروژههای ساختمانی و صنعتی هستند.

۵. مهره ماسوره گالوانیزه
مهره ماسوره از مهمترین اتصالات در لولهکشی محسوب میشود که وظیفه آن اتصال و جداسازی سریع لولهها بدون نیاز به باز کردن کل خط است.
ویژگیها:
- امکان باز و بسته شدن سریع لولهها
- مناسب برای مکانهایی که نیاز به تعمیر یا تعویض مکرر دارند
- مقاومت بالا در برابر فشار و دما
- جلوگیری از نشت آب به دلیل طراحی دقیق رزوهها
کاربردها:
- استفاده در پکیجها و موتورخانهها
- سیستمهای تهویه مطبوع
- تأسیسات آب و گاز
۶. کپ گالوانیزه
کپ یا درپوش یکی از سادهترین اتصالات گالوانیزه است که برای مسدود کردن انتهای لوله به کار میرود.
ویژگیها:
- جلوگیری از خروج سیال در انتهای لوله
- مقاوم در برابر خوردگی و زنگزدگی
- قابلیت استفاده در فشارهای مختلف
کاربردها:
- بستن موقت یا دائمی خطوط لوله
- سیستمهای ساختمانی و صنعتی
- خطوطی که در آینده نیاز به توسعه دارند
۷. مغزی گالوانیزه
مغزی گالوانیزه قطعهای استوانهای و رزوه شده است که برای اتصال دو اتصال یا لوله مورد استفاده قرار میگیرد.
ویژگیها:
- طراحی ساده و نصب آسان
- مقاومت بالا در برابر فشار
- قابلیت استفاده در ترکیب با انواع بوشن یا زانو
کاربردها:
- اتصال دو لوله با اتصالات دندهای
- خطوط آب، گاز و بخار
- سیستمهای گرمایشی و سرمایشی
۸. تبدیل گالوانیزه
تبدیل برای اتصال دو لوله با قطر متفاوت به کار میرود.
ویژگیها:
- ایجاد اتصال مطمئن بین دو سایز مختلف لوله
- جلوگیری از افت فشار ناگهانی در جریان
- مقاوم در برابر خوردگی و تغییرات دما
کاربردها:
- سیستمهای انتقال آب شهری
- صنایع نفت و گاز
- تأسیسات کشاورزی
۹. مهره قفلکن یا لاکنات
یکی از اتصالات کاربردی که معمولاً همراه سایر اتصالات رزوهای استفاده میشود.
ویژگیها:
- تثبیت اتصال و جلوگیری از باز شدن آن
- افزایش امنیت در سیستمهای تحت فشار
- مقاوم در برابر لرزش و ضربه
۱۰. سایر اتصالات پرکاربرد گالوانیزه
علاوه بر موارد ذکرشده، اتصالات دیگری نیز وجود دارند که بسته به نوع پروژه مورد استفاده قرار میگیرند:
- تپ گالوانیزه (Plug): برای بستن موقت یا دائمی رزوه داخلی لولهها
- چپقی گالوانیزه: برای اتصال دو لوله با زاویه خاص
- بست گالوانیزه: جهت نگهداری لولهها در جای خود
نکات مهم در انتخاب بهترین اتصالات گالوانیزه
۱. کیفیت پوشش روی:
هرچه لایه روی یکنواختتر و ضخیمتر باشد، مقاومت در برابر خوردگی بیشتر خواهد بود.
- نوع رزوهها:
رزوهها باید دقیق و بدون بریدگی باشند تا از نشت جلوگیری شود. - استاندارد بودن محصول:
انتخاب برندهای معتبر و دارای استاندارد جهانی، کیفیت و طول عمر بالاتری تضمین میکند. - تناسب با نوع پروژه:
- در سیستمهای فشار قوی، اتصالات جوشی یا ضخیمتر بهتر عمل میکنند.
- در پروژههای معمولی، اتصالات دندهای گزینهای مقرونبهصرفه هستند.
مزایای استفاده از اتصالات گالوانیزه
- مقاومت بالا در برابر رطوبت و زنگزدگی
- طول عمر طولانیتر نسبت به اتصالات معمولی
- قیمت مناسب نسبت به دوام بالا
- قابلیت استفاده در محیطهای صنعتی، ساختمانی و کشاورزی
- سهولت نصب و تعمیرات
معایب احتمالی اتصالات گالوانیزه
- سنگینتر بودن نسبت به اتصالات پلاستیکی یا PVC
- امکان تشکیل رسوب در داخل لولههای گالوانیزه پس از گذشت زمان طولانی
- نیاز به دقت بیشتر در نصب برای جلوگیری از نشت در اتصالات دندهای

جمعبندی
اتصالات گالوانیزه به دلیل ویژگیهای منحصربهفرد خود مانند مقاومت در برابر خوردگی، استحکام بالا و طول عمر طولانی، یکی از بهترین گزینهها برای استفاده در پروژههای مختلف ساختمانی و صنعتی هستند. در این مقاله انواع پرکاربرد این اتصالات شامل زانو، سهراهی، بوشن، چهارراهی، مهره ماسوره، کپ، مغزی و تبدیلها معرفی و بررسی شد.
بازرگانی شکرالهی تامین کننده ی اتصالات و قطعات گالوانیزه با سالها تجربه. انتخاب بهترین نوع اتصال بستگی به نوع پروژه، فشار کاری، شرایط محیطی و بودجه دارد. اگر به دنبال اتصالاتی مقاوم، بادوام و با صرفه اقتصادی هستید، اتصالات گالوانیزه گزینهای ایدهآل برای شما خواهند بود. جهت دریافت اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.